| Winterslaap |
| De kerstvakantie is een soort winterslaap; we gaan laat naar bed,
slapen het klokje bijna rond en staan dus tegen de middag op. Vooral
Floor is een enorme slaapkop. Het weer werkt perfect mee; een grijze
druilerige deken hangt over Nederland. Het hoort echt bij december.
Nauwelijks vriendjes en vriendinnetjes over de vloer, we zijn veel
met elkaar. We doen ook veel. We bezoeken de musical Oliver in het
congresgebouw in Denhaag, Floor geeft haar voorstelling van Scrooge
dat weer prachtig in elkaar zit, we vieren kerst 's avonds met vrienden
en familie, maar brengen de dag al lummelend en spelletjes doend door.
|
| Oudejaarsavond is mijn moeder er en dat is heel gezellig, we ezelen
en zij verliest steeds. Ze kan het maar niet onder de knie krijgen.
Om 12 uur tellen we met zijn allen af: 10, 9, 8, 7,
Even
is het emotioneel, maar ik verbijt me: jas aan en naar buiten, vuurwerk
afsteken. De buren komen nieuwjaar wensen en alles verloopt prima.
Er wordt heel wat afgestoken in de straat. Het is jaren geleden dat
we oudjaar voor het laatst thuis vierden en eigenlijk is het wel zo
leuk. Na enen komen vrienden terwijl wij nog steeds vuurwerk aan het
afsteken zijn. We zitten rond de tafel en ezelen nog even ondertussen
loempia's en bitterballen etend. Om halfvier gaan we naar bed, mijn
moeder is al eerder afgehaakt. Een ouderwetse oudejaarsavond. |
| De volgende dag zijn we om 3 uur klaar met het ontbijt. De verdere
dag besteden we aan Annie M.G. Schmidt voor de buis met ja zuster,
nee zuster (zwart-wit) en haar eerste musical. En we spelen risk,
het spel van deze vakantie met geheel eigen spelregels. |
|
En dan gaan we een midweek naar de veluwe met Sander & Carola.
Iedere dag zwemmen, naar Burgers Zoo met het nieuwe Burgers Ocean
(erg mooi), naar Zutphen en thuis hangen op Cato haar verjaardag.
We hebben goed zicht op elkaars huisjes en kunnen precies volgen
hoe laat er opgestaan wordt (te laat) en wanneer het ontbijt genuttigd
wordt. De laatste dag gaan we met zijn vieren nog naar het verborgen
dorp. Het einde van de vakantie nadert. Wat hebben we weer veel
gedaan.
Hoezo winterslaap.
|
| Mijn wagenpark |
| In juni 1998, toen net de diagnose ALS was gesteld, kreeg ik mijn
eerste wagen: een inklapbare rolstoel. Die stoel hebben we meteen
op zolder in een donker hoekje geplaatst. Stom. Pas later besef je
hoeveel vrijheid je opgeeft door je niet te laten vervoeren. Ik klampte
me vast aan zelfstandigheid. De scootmobiel was voor mij een uitkomst.
Ik kon zelf mijn route bepalen, alhoewel ook hier mijn schroom me
in de weg zat. Pas na een half jaar reed ik Albert Heijn binnen. Mijn
handen en armen worden echter te zwak om de scootmobiel te bedienen.
Al een tijdje rij ik met Ward op schroot die heel behendig is in het
sturen. Soms vind ik dat hij de bochten te ruim neemt en te hard over
hobbels rijdt. Ik kan dan heel hard gillen. Binnenkort gaat de scootmobiel
weg. Weer een tijdperkje afgesloten. |
|
In juni 1999 kreeg ik een trippelstoel; een bureaustoel op wielen
en in hoogte verstelbaar. Het idee is, dat je hiermee door de kamer
kan "trippelen". Ik laat me liever rijden, maar als het
moet, trippel ik. Deze stoel helpt enorm bij het opstaan, omdat
hij heel hoog gezet kan worden.
Sinds begin december beschik ik over een elektrische rolstoel.
Ik was er eigenlijk nog niet aan toe, maar met het oog op mogelijk
lange besteltijden zijn we eerder overstag gegaan. Helaas was de
besteltijd korter dan verwacht. Dus te vroeg was ie daar. In de
showroom leek de elektrische rolstoel een heel klein en compact
geval, thuis bleek het een gigantje. Omdat ik me in de kamer net
zo lief voortbeweeg met mijn trippelstoel, staat de elektrische
rolstoel, al vanaf zijn entree in ons huis, in de kamer in de hoek
geparkeerd. Hij dient daar als opbergplaats voor ongelezen kranten
en op te bergen truien en raakt steeds voller. Ik kan (nog ) niet
aan hem wennen. Hij is te. Maar sinds kort rijden Floor en Ward
er de kamer mee op en neer, terwijl zij deze rolstoel in het begin
ook meden. Wie weet breken er meer geaccepteerde tijden voor hem
aan. Zo zie je, hoe je ook met hulpmiddelen een haat liefde relatie
kan hebben
|
| De eerste gewone week in januari |
|
Soms heb je van die weken. Sloom, onwennig, oppassen die de griep
hebben en jezelf oppeppen om weer nieuwe doelen te stellen. Nou
was deze malaise in de eerste gewone week van januari wel te verwachten.
Ik moet altijd afkicken van te veel familie gezelligheid. En raar
maar waar, meteen doen we geen kaarsjes meer aan. Gelukkig bracht
Floor daar gisteren verandering in. Ze kwam om half zes terug van
zwemmen en ging direct opruimen en het gezellig maken.
Toch ook leuke dingen; brieven gehad als reactie op mijn kerstbrief,
spelletjes met Ward en Marjolein gedaan i.p.v. bridgen en een leuke
kindervoorstelling in de Schouwburg. Erna de kroeg in, alwaar ik
me niet verstaanbaar kan maken en de barman ons om hall elf vriendelijk
verzoekt met de kinderschare de kroeg te verlaten. Klanten stoorden
zich blijkbaar aan onze tienerdochters die als jong volwassenen
aan de bar zitten, ver weg van hun ouders.
Het lijkt wel of ik steeds meer het gewone leven weer opzoek. Dingen
die ik een half jaar geleden nog vermeed, ga ik nu niet meer uit
de weg; kroegen, iedere week wel naar Albert Heijn, en gewoon naar
de voorlichtingsdagen van de middelbare scholen. Blijkbaar duurt
het zo lang om de schaamte voorbij te komen, zij het een heel andere
schaamte dan die van Anja Meulenbelt. Eigenlijk is een gevoel van
schaamte te gek voor woorden. Maar ja, hij is er. Het is ook de
gene om andere mensen te ontmoeten en dan geen woorden te hebben.
En niets anders kunnen dan vaagjes glimlachen. Maar sinds kort kan
me het niet meer schelen.
|
| Aards |
|
Ik blijf maar zo aards. Ik heb veel gehoord van mensen die in een
diepe crisis van hun leven steeds spiritueler werden. Ook ik heb
spiritualiteit gezocht maar het lijkt wel of het niet bij me wil
beklijven. Ik ben nu in "Een cursus in wonderen " begonnen,
een basisboek waar veel andere spirituele boeken op gebaseerd zijn.
Maar wat is het een moeilijk boek. Ik kan regels twee of drie keer
lezen en steeds denken dat ik het nog niet gelezen heb. Ik ben maar
met de oefeningen begonnen. Die zijn goed te doen. Ergens hoop je
toch op een wonder. Het volgende citaat is van een mede ALS'er en
misschien wel de waarheid:
"My friends are very supportive, but they often ask "What
about miracles?" "Why havent you gotten one yet?"
My reply is: "Often the miracle is not a cure or healing, but
the ability to deal with life and the experiences you are having
in day-to-day life."
Toch vind ik het lezen van spirituele boeken of het praten erover
heel mooi, maar ik doe er niets mee. Ik blijf maar aardse genoegens
nastreven. Ik kan me kinderlijk verheugen op vuurwerk, kerstmis
met al zijn rituelen, de kroeg ingaan, etc. Alleen bezit boeit me
nauwelijks, ik koop bijna niets. Doug, mijn Amerikaanse voorbeeld,
is in zijn dagboeken vol overgave, blikt terug, vergeeft, verontschuldigt
zich, is heel dankbaar en heeft het gevoel dat hij nu pas zijn levensbestemming
heeft gevonden. En ik? Ik blijf maar zo mezelf. Ik ben over het
algemeen wel tevreden, hoewel ik besef dat ik af en toe een kreng
ben en was. Maar goed dat hoort erbij. To vertelde me dat in de
oosterse wijsheid een mens niet meer is dan een "mass of bubbles",
en dat relativeert alles naar proportie. Relativeren ligt me wel.
Je moet jezelf soms van een afstandje aanschouwen en denken: "nou,
nou". Mijn moeder is zeer behulpzaam bij mijn lessen zelfrelativering.
Soms na drie pogingen van mij om een woord aan haar duidelijk te
maken en zij het eindelijk begrepen heeft, roept zij uit: "o
joh, zeg dat dan meteen ". Of als ik mopper op de minuscule
stukjes brood die ze me geeft, houdt ze me voor dat er wel ergere
dingen op de wereld zijn. Ze is bijna de enige die me zo aanspreekt,
behalve Floor dan, die me dus eens met mijn rolstoel op het pad
zette me een duw gaf en zegt: "Zo mam, jij wilt toch wandelen,
ga maar", en dat alleen omdat zij niet wou lopen.
|
| Schoolkeuze |
|
Het circus is begonnen. Twee scholen hebben we gehad met het volgen
van de voorlichtingsdagen. Alletwee doen ze enorm hun best om leerlingen
te werven. En ik vind het een emotionele aangelegenheid. Het voelt
hetzelfde aan als bij de wijziging van crèche van Floor indertijd.
Je staat je kind een beetje af en hoopt dat ze er goed voor willen
zorgen. Of de eerste wendag op de lagere school. Vreselijk vond
ik dat. Maar ach, de vraag is of het allemaal wat uitmaakt. En het
rare is bij het tweede kind heb je er helemaal geen last van.
Ik word iedere school met rolstoel en al naar binnen gedragen.
En mijn vaste dragers (we spreken voor de school af) krijgen er
steeds meer handigheid in, wat een drager deed uitroepen: "nog
een voorlichtingsdag en ik kan het in mijn eentje". Sommige
ouders weten niet dat ik ziek ben en spreken me aan. Ik blijf glimlachen
en knik naar Hein met een 'vraag maar aan hem' gebaar. Het valt
me erg mee. Gisteren hebben we met heel veel andere ouders van klasgenootjes
wel twee uur rond de tafel gezeten. Heerlijk vond ik het. Misschien
heb ik dat nog wel het meest gemist, die kletspraatjes over de kinderen
op het schoolplein. Ik ben met behulp van een gymleraar zelfs naar
de tweede etage gehesen.
|
| Januari |
| Januari is al bijna voorbij en het is me meegevallen. De veluwe
gaf een lekkere eerste hap uit de maand. En vorige week was er veel
bezoek en schoolbezoek en deze week is Floor ziek wat weer een heel
andere dimensie aan de dagen geeft. Bovendien maak ik een Breukelkrant
voor de 75 ste verjaardag van Lia. Het maken van zo'n krant geeft
me een lekker gevoel. Iedere dag worden er bijdragen aangeleverd per
mail, die ik dan verwerk. Er zit een tijdslimiet aan gekoppeld en
is dus niet vrijblijvend. En ik hoef nu eens niet zelf te schrijven,
maar er wordt voor me geschreven. Er zijn mooie bijdragen bij. Het
meest emotioneel vind ik een gedicht geïnspireerd op een gedicht
van Martinus Nijhof. Ik heb vroeger al eens het gedicht 'De appelboom'
van hem voorgedragen op een huwelijk, maar deze is ook heel mooi:
|
| Herinnering |
|
Moeder weet je nog hoe vroeger;
Toen ik klein was, wij tesaam
Iedre nacht een liedje, moeder,
Zongen voor het raam?
|
| Medisch intermezzo |
| We hebben ook nog een medisch gesprek gehad in Utrecht over beademing
en alle scenario's die mogelijk zijn en welke wenselijk. Ik had me
helemaal gericht op nachtbeademing. Ik dacht dat het een vrij simpele
ingreep was, maar ook voor nachtbeademing word je een week opgenomen
in een kliniek in Arnhem. En ik haat het om weg te zijn van thuis
en ik wil zo min mogelijk poespas aan mijn lijf. Ik moet er nog maar
eens goed over nadenken. Gelukkig bleek uit bloedonderzoek dat er
geen noodzaak is om op korte termijn stappen te ondernemen. En natuurlijk
kwam de voedingssonde ter sprake en de noodzaak om dat op korte termijn
te laten doen. Hij leek een beetje gepikeerd dat we zijn advies niet
meteen opgevolgd. Maar over het algemeen was het een goed gesprek.
Direct erop hebben we het gesprek met onze huisarts geëvalueerd,
dat helpt altijd enorm. Het leukste vond ik dat hij vertelde dat hij
op weg naar ons dacht: "ik hoop dat Jeanet nog een tijdje bij
ons blijft ". Verder betrapte hij Hein op het gebruik van het
woord "we", waar hij "mijn" medicijngebruik bedoelde.
En inderdaad als je erop let begint Hein aardig het 'zuster jargon'
onder de knie te krijgen. De volgende dag vroeg hij Ward op te schieten
op de WC omdat 'we' ook naar de wc moesten. Maar we lachen erom en
dat is het belangrijkst. |
| Compassie |
| Floor was ziek en wat had ik graag haar verzorgd en gekoesterd:
glaasje uitgeperst sinasappelsap, geschild appeltje. Maar de werkelijkheid
is andersom. Ondanks haar ziekte zorgt ze voor mij: stoel aanschuiven,
thee inschenken en me naar de wc begeleiden. In dat laatste vertrouw
ik haar volledig ondanks haar tengere gestalte. Ze doet het met zoveel
compassie. En het is niet zo dat Floor een en al zorg is, ze let genoeg
op haar eigen genoegens. Maar op de juiste momenten is ze er, of vraagt
ze of er geholpen moet worden. En ze legt er gevoel in. Nee, ik heb
een pracht van een dochter. |
|